CHORWACJA – DUBROWNIK – Miejsca kultu religijnego

Kwiecień 2026 roku.

Patronem Dubrownika jest Święty Błażej, a jego wizerunek można zobaczyć na bramach, murach i pieczęciach miasta.

Święty Błażej żył na przełomie III i IV wieku w Armenii (dzisiejsza Turcja). Zanim przyjął święcenia i został biskupem, był cenionym medykiem. Po pewnym czasie porzucił swoją praktykę i osiadł jako pustelnik w grocie na zboczu góry Argeus. Jedna z legend mówi o cudownym wyleczeniu chłopca, któremu w gardle utknęła ość ryby.  W 316 roku został aresztowany i poddany torturom przez rzymskiego namiestnika, po czym ścięty mieczem za odmowę wyrzeczenia się wiary.

W X wieku flota wenecka wpłynęła na wody Dubrownika i chciała podstępnie podbić miasto. Wtedy to właśnie według jednej wersji z nieba zstąpił starzec i ostrzegł mieszkańców o czekającym niebezpieczeństwie, a według innej wersji Święty Błażej przyśnił się biskupowi Dubrownika, a ten ostrzegł mieszkańców. Jak było naprawdę trudno dociec grunt, że dzielni mieszkańcy przepędzili wenecjan. Zaraz po tym wydarzeniu Senat Miasta uznał Świętego Błażeja za swojego patrona, a jego relikwie, które można zobaczyć w katedrze i klasztorze franciszkanów, sprowadzono do Dubrownika z terenów Armenii w XI wieku.

.

.

W niektórych kościołach może nas zadziwić wystająca z ambony ręka trzymająca krzyż. Otóż w chorwackiej tradycji katolickiej jest to symbol głębokiej wiary i jedności z Chrystusem.

.

.

Kościoły katolickie w Dubrowniku są nieduże, co jest zrozumiałe, ze względu na bardzo ograniczoną powierzchnie zabudowy. Świątynie są bardzo skromne w porównaniu z kościołami włoskimi czy hiszpańskimi z tego samego okresu historycznego, ponieważ w większości zostały odbudowane po wielkim trzęsieniu ziemi w 1667 r.

Na Starym Mieście w Dubrowniku znajduje się bardzo duża liczba miejsc kultu religijnego na stosunkowo niewielkim obszarze. Trudno odnaleźć wszystkie, gdyż wiele z nich to małe kaplice ukryte w zaułkach. Informatory podają, że w Dubrowniku jest około 50 kościołów i kaplic. Nie wszystkie są czynne, niektóre zmieniły swoje przeznaczenie i są na przykład sklepikami z pamiątkami, restauracją lub są niedostępne, ponieważ są szkołami.

Do najważniejszych i najczęściej odwiedzanych obiektów sakralnych należą:

Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny 

Katedra powstała na miejscu kilku kościołów pochodzących z wczesnego średniowiecza.  Pieniądze na budowę katedry były darowizną angielskiego króla Ryszarda Lwie Serce jako wotum za przeżycie katastrofy statku w pobliżu wyspy Lokrum w 1192 roku w trakcie powrotu z III krucjaty.

Bryła kościoła reprezentuje dojrzały styl barokowy, łączący harmonię klasycznych proporcji z bogatą dekoracją architektoniczną. Fasada została ukształtowana symetrycznie i ozdobiona wysokimi pilastrami, gzymsami oraz rzeźbami świętych ustawionymi na attyce, co nadaje budowli reprezentacyjny charakter. Nad bryłą dominuje okazała kopuła, będąca jednym z najważniejszych elementów kompozycji.

.

.

Katedra zawsze kojarzy się z monumentalnym budynkiem, o bogatym wystroju. A w Dubrowniku jest inaczej, katedra to niewielka, jednonawowa świątynia, której wnętrze utrzymane jest w białym kolorze. Ołtarz główny, umieszczony na podwyższeniu i zaakcentowany bogato zdobioną nastawą.

.

.

Skarbiec katedralny     bilet 5€.

W skarbcu obowiązuje całkowity zakaz fotografowania. Skarbiec katedralny to zaledwie jedno pomieszczenie, w którym zgromadzonych jest 182 relikwiarze z relikwiami pochodzącymi z XI-XVIII wieku. Według różnych przekazów istnieją przypuszczenia, że było ich znacznie więcej, ale pozostały pod ruinami katedry w 1667 roku. Do najcenniejszych należą relikwiarze w kształcie bizantyjskiej korony królewskiej, ozdobionej medalionami z emalii i klejnotami oraz przedramienia i podudzia zawierające czaszkę oraz kości Świętego Błażeja. W skarbcu znajdują się również relikwie Krzyża Świętego, przepaska biodrowa Jezusa oraz szereg naczyń liturgicznych z XIII–XVIII wieku, z których wiele zostało wykonanych przez lokalnych złotników, a także szereg kosztowności, takich jak romańsko-bizantyjska ikona Madonny z Dzieciątkiem z XIII wieku.

.

.

Kościół i Klasztor Franciszkanów 

Początkowo w XIII wieku klasztor franciszkanów znajdował się poza murami miejskimi, ale na początku XIV wieku franciszkanie pozyskali działkę wewnątrz murów w pobliżu bramy Pilo i dużej fontanny. Budowa nowej siedziby trwała wieki. Część kompleksu była wielokrotnie przebudowywana.

Wnętrze kościoła zachwyca harmonijnym połączeniem barokowego przepychu i spokojnej, jasnej kolorystyki. Wysoką nawę zdobią bogato dekorowane żyrandole, obrazy w ozdobnych ramach oraz finezyjne sztukaterie podkreślające elegancję architektury. Centralnym punktem kościoła jest monumentalny ołtarz z figurą zmartwychwstałego Chrystusa, umieszczoną między czterema skręconymi marmurowymi kolumnami i otoczony złoconymi detalami. Marmurowa ambona przetrwała trzęsienie ziemi w 1667 roku. Ciekawym elementem jest portal nad drzwiami, wyrzeźbiony w 1498 roku w stylu gotyckim. Prawie naturalnej wielkości Pieta w centralnej lunecie, ozdobiona jest motywami roślinnymi oraz otoczona figurami Świętego Hieronima (trzymającego model kościoła sprzed trzęsienia ziemi) i Świętego Jana Chrzciciela.

.

.

Klasztor zbudowany w stylu romańskim, posiada dwa krużganki. Górny krużganek został zbudowany w stylu renesansowym, z łukami i półkolistymi sklepieniami. Dolny krużganek zbudowany w stylu romańsko-gotyckim, z łukami, 120 kolumnami i promenadą. Kapitele kolumnady z podwójnymi ornamentowanymi przedstawiają różnorodne figury geometryczne, roślinne, ludzkie i zwierzęce. W podłodze krużganków liczne płyty nagrobne zasłużonych zakonników.

.

.

 W części klasztoru utworzone jest muzeum, w którym jest wystawa artefaktów liturgicznych, w tym XV-wieczny srebrny pozłacany krzyż i srebrny trybularz, XVIII-wieczny krucyfiks z Jerozolimy, relikwia głowy Świętej Urszuli, relikwie stopy Świętego Błażeja i kilka obrazów starych mistrzów.

.

.

Należy wspomnieć, że franciszkanie założyli ogólnodostępną aptekę w 1317 roku. Mnisi zajmujący się zielarstwem opracowali receptury leków na różne dolegliwości.  Jest to najstarsza wciąż działająca apteka w Europie i trzecia najstarsza na świecie. W aptece sprzedającej różne medykamenty nie wolno robić zdjęć, natomiast w muzeum jest wystawiona rekonstrukcja starej apteki.

.

.

Kościół Zbawiciela

Mały kościółek wotywny wzniesiony w 1520 roku i tym samym roku poświęcony Świętemu Zbawicielowi decyzją Senatu Dubrownika, jako dowód wdzięczności za ocalenie po trzęsieniu ziemi. Legenda głosi, że arystokratki z Dubrownika z wielkim zaangażowaniem uczestniczyły w budowie kościoła wotywnego, same nosząc drewniane belki i kamienie. Kościół Świętego Zbawiciela znajduje się między klasztorem franciszkanów a murami miejskimi. Obecnie zamknięty w związku z pracami konserwatorskimi.

.

.

Kościół i Klasztor Dominikanów      bilet 5.

W kasie w ramach zakupu biletu dostałam pamiątkowy ołówek z nazwą klasztoru. Niby nic, a cieszy.

.

.

Założony w 1225 roku to jeden z najstarszych i najcenniejszych zespołów sakralnych w Dubrowniku, położony we wschodniej części Starego Miasta, blisko Bramy Ploće. Kościół dominikanów jest jedną z największych budowli gotyckich na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Niestety jest niedostępny ze względu na trwający remont.

.

.

Klasztor

Wchodząc na krużganki tego średniowiecznego klasztoru, ma się wrażenie przekroczenia granicy między gwarem miasta, a światem ciszy i skupienia. Mimo dużej liczby turystów w mieście, tutaj można spotkać nielicznych. Rytmiczny układ smukłych kolumn i arkad otacza wewnętrzny dziedziniec, w którego samym centrum znajduje się stara kamienna studnia – niegdyś najważniejsze źródło wody dla zakonników – ozdobiona prostym baldachimem wspartym na dwóch kolumnach. Klasztorne krużganki pełniły nie tylko funkcję komunikacyjną, lecz także były przestrzenią codziennego życia wspólnoty. To tutaj zakonnicy czytali, medytowali i odpoczywali w cieniu arkad, chroniąc się przed letnim upałem.

Wewnątrz klasztoru znajduje się muzeum, w którym można zobaczyć cenne rękopisy, naczynia liturgiczne oraz malarstwo sakralne dubrownickich malarzy z XV i XIV wieku. Obraz „Święty Błażej i Święta Magdalena” jest autorstwa Tycjana.

.

.

Kościoły wchodzące w skład kompleksu klasztornego Świętego Dominika

Cztery mniejsze kościoły klasztorne, choć nie są one w pełni zintegrowane z całością. Są to kościół Świętego Sebastiana, kościół Świętego Łukasza, kościół Zwiastowania i kościół Matki Boskiej Różańcowej, czyli kościół Bractwa Rozario. Niewielkie kościółki położone poza murami klasztoru, w bezpośrednim sąsiedztwie bram miejskich, miały chronić miasto przed zarazą, która stanowiła wielkie zagrożenie dla ludności Europy w tamtym czasie.

Święty Sebastian to gotycki kościół zbudowany w 1466 roku i jest przykładem pierwszego kościoła z półkolistą absydą w Dubrowniku. Obecnie wymagający remontu.

.

.

Święty Łukasz w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła Świętego Sebastiana. Jest to jednonawowy kościół, pochodzącego z IX i XI wieku. Ostatnie prace remontowe ukończono w 1787 roku, o czym świadczy rok wyryty w kamieniu nadproża. Rzeźba przedstawiająca trzech świętych, w stylu gotyckim umieszczona w lunecie nad drzwiami, pochodzi z końca XV wieku. W kościele nie odprawia się już nabożeństw. Obecnie pełni on funkcję galerii.

.

.

Kościół Świętego Błażeja

Pierwszy kościół pod wezwaniem Świętego Błażeja zbudowano w 1349 roku jako wotywny po zakończeniu epidemii dżumy, która pochłonęła wielu mieszkańców Dubrownika. Ponieważ choroba zabiła wielu spadkobierców i egzekutorów testamentów, Wielka Rada postanowiła dodatkowo wykorzystać część majątku, który powrócił do państwa, jako fundusze na budowę kościoła w stylu romańskim. Kościół Świętego Błażeja wkrótce stał się drugim najważniejszym kościołem Dubrownika po Katedrze. 

Obecny kościół w stylu barokowym zbudowano na średniowiecznych fundamentach w 1715 roku, ponieważ poprzedni, mimo że przetrwał trzęsienie ziemi, to spłonął. Kościół składa się z pojedynczej kwadratowej nawy na planie krzyża greckiego.

Fasada jest podzielona czterema kolumnami korynckimi. Na szczycie fasady znajduje się półkolisty szczyt i balustrada z trzema posągami: pośrodku Święty Błażej oraz na szczytach personifikacje Wiary i Nadziei.

W wysokiej niszy ołtarza głównego, z białego i czerwonego marmuru, umieszczona jest cenna, złocono-srebrna figura św. Błażeja, wykonana w XV wieku. Święty trzyma w lewej ręce miniaturowy model romańskiego kościoła. Otaczają go dwaj klęczący aniołowie. Ta figura jako jedyna przetrwała pożar w 1706 roku.

.

.

Kościół Świętego Ignacego  

 Kościół św. Ignacego Loyoli założyciela Towarzystwa Jezusowego został zaprojektowany na wzór kościoła Świętego Ignacego w Rzymie, a jego budowę ukończono w 1725 roku.

Sufit kopuły nad ołtarzem przedstawia chwałę Świętego Ignacego. Natomiast centralny obraz głównego ołtarza przedstawia Świętego Ignacego trzymającego Księgę Reguł SJ (Konstytucja Towarzystwa Jezusowego oraz Formuła Instytutu) w otoczeniu czterech kobiet symbolizujących cztery kontynenty, na których jezuici prowadzili ewangelizacje. Na pozostałych obrazach ołtarza również są wizerunki Świętego Ignacego. W kościele są cztery ołtarze boczne i grota Matki Boskiej z Lourdes jedna z najstarszych w Europie, zbudowana w 1885 roku.

W budynku przylegającym do kościoła utworzono Collegium Ragusinum, które po kasacie jezuitów przejął zakon pijarów. Obecnie mieści się tam gimnazjum.

Do kościoła Świętego Ignacego można dojść z placu Ivana Gundulićewa szerokimi barokowymi schodami. Schody te są jednym z popularniejszych miejsc w Dubrowniku, na których „należy” zrobić sobie zdjęcie.

.

.

Kościół Świętego Józefa

Kościół Świętego Józefa został zbudowany na miejscu kościoła Świętego Jakuba, rok po zniszczeniu w trzęsieniu ziemi w 1667 roku. Kościół jest jednonawowy z apsydą, a jego styl jest uważany za barokowy. Fundatorami budowy było bractwo cieśli i stolarzy, którego patronem był Święty Józef.

.

.

Klasztor Świętej Klary

Zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku klasztor był jednym z najważniejszych żeńskich klasztorów w Republice Dubrownickiej. W 1432 roku w części klasztoru utworzono sierociniec dla porzuconych dzieci. Dzieci były pod opieką zakonnic do szóstego roku życia, po czym były adoptowane przez rodziny z Dubrownika i okolic. Sierociniec w klasztorze Świętej Klary był jedną z pierwszych tego typu instytucji na świecie.

W wyniku trzęsienia ziemi w 1667 roku klasztor uległ poważnym uszkodzeniom, w wyniku których zginęło dwie trzecie zakonnic. Został on odbudowany przez władze miasta. Następnie budynek pełnił różne funkcje, był stajnią, magazynem amunicji, a obecnie jest tam restauracja, hotel oraz sklepy.

Były Klasztor klarysek położony jest w pobliżu Wielkiej Fontanny Onufrego.

.

.

Cerkiew Świętego Zwiastowania

Serbski Kościół Prawosławny Świętego Zwiastowania zbudowany w 1877 roku na Starym Mieście w Dubrowniku. Starania prawosławnych o budowę cerkwi w Dubrowniku trwały od połowy XV wieku.

Po wielkim trzęsieniu ziemi w 1667 roku około 600 prawosławnych rodzin z  Hercegowiny zaproponowało płacenie 2500 złotych dukatów rocznie w zamian za osiedlenie się w Republice Dubrownickiej i pozwolenie na budowę cerkwi. Jednak senat odrzucił propozycję, obawiając się, że obywatele mogliby zostać przyciągnięci do cerkwi ze względu na wygodę i ostatecznie przejść na prawosławie. W 1743 roku papież Benedykt XIV w liście do arcybiskupa Dubrownika zalecił, aby miasto nie zezwalało na osiedlanie się prawosławnych chrześcijan.

.

.

Nowa okazja na budowę cerkwi w mieście pojawiło się w 1770 roku, gdy flota rosyjska skonfiskowała dubrownickie statki transportowe. W 1775 roku w wyniku uzgodnień ustalono, że Imperium Rosyjskie wyśle ​​do Dubrownika swojego konsula, który zbuduje prawosławną kaplicę w ogrodzie rosyjskiego konsulatu.

Jednak dopiero w 1867 roku na zgromadzeniu miejskim bogaty kupiec kupił za niebagatelną sumę trzy domy wraz z ogrodami od prywatnego właściciela i przeznaczył je pod budowę cerkwi.

 Przy cerkwi znajduje się muzeum z cennym zbiorem ikon, a niektóre z nich pochodzą z XV i XVI wieku. Niestety jest chyba źle oznakowane, bo nie udało mi się trafić do wejścia.

.

Synagoga                bilet 10€

Synagoga w Dubrowniku jest najstarszą czynną sefardyjską synagogą na świecie. Została zbudowana w 1408 roku przez Żydów, którzy przybyli do Dubrownika z Hiszpanii. Synagoga jest usytuowana w kamienicy na ulicy Żudioska (Żydowska).Na styku ulicy Żudioska ze Stradunu, niegdyś znajdowały się drzwi, które prowadziły do części Dubrownika przeznaczoną wyłącznie dla Żydów.

Na drugim piętrze w jest sala główna (sala modlitw), a wnętrze wyposażone jest w aron ha-kodesz (świętą arkę) na Torę oraz bimę (podwyższenie) do jej czytania.

.

.

Na pierwszym piętrze jest niewielkie muzeum prezentujące przedmioty kultu z XVI-XVIII wieku. Podczas II wojny światowej Tory i cenne przedmioty zostały ukryte, a po latach powróciły na swoje miejsce.

Część z cennych eksponatów była prezentowana w 1993 roku na wystawie w Nowym Jorku. Przedmioty pozostały tam przez pięć lat, ponieważ wystawcy nie chcieli ich zwrócić. Ostatecznie decyzją sądu powróciły do Dubrownika.

.

.

Meczet

Muzułmanie zaczęli przybywać do Dubrownika dopiero pod koniec XIX wieku, kiedy Bośnia i Hercegowina – zgodnie z podziałem terytorialnym Kongresu Wiedeńskiego i wolą ówczesnych mocarstw – została włączona do monarchii austro-węgierskiej, tak że Dubrownik i jego bośniacko-hercegowińskie zaplecze stały się częścią tego samego państwa. Wspólnota Islamska została oficjalnie zainaugurowana 24 lipca 1933 roku. Siedziba Wspólnoty znajduje się w centrum Starego Miasta przy ulicy Miha Pracata w kamienicy na pierwszym piętrze. Wspólnota Islamska posiada własne pomieszczenia, w tym Masdżid (miejsce kultu), biura, Mektebi (salę do nauki religii), bibliotekę.

.

.

.

Dziękuję, że jesteś ze mną :).

Mam nadzieję, że zainteresował Cię mój wpis.

Czy chcesz zadać jakieś pytanie? Może napisać coś miłego? A może masz jakieś uwagi do tekstu?

Śmiało, poniżej możesz to zrobić!

Jeśli podobał Ci się ten wpis, możesz udostępnić go znajomym. 

Dziękuję

Ola

Zapraszam do polubienia mojej strony na Facebooku, dzięki której możesz być na bieżąco z moimi wpisami z kolejnych podróży.

www.facebook.com/seniorturysta1

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *